Samen sterk. Nadat COURAGE samen met MIES architectuur uit Ede Werkgebouw Zuid ontworpen en gerealiseerd had, was de keuze snel gemaakt bij de wedstrijduitvraag voor Gemeenewerf Noord.
‘Dood of de Gladiolen’…riepen Michel Richter en Lars Courage. De concurrentie werd met overmacht om ver geblazen.
Als twee niet te stoppen enthousiaste stuiterballen werd tijdens de pitch het ambitieniveau gedeeld en positief ontvangen.
Het programma van eisen omvatte meer benodigde vierkante meters dan dat het terrein eigenlijk aan kon. Door functies verticaal te stapelen ontstond er meer ruimte en lucht op het terrein om de werkvoorraad, parkeergelegenheid en stallingsruimte te realiseren. De kracht van het ontwerp was niet de INPUT, maar de functionele OUTPUT.
Door het stapelen van functies ontwierpen we een relatief klein smal hoger gebouw, dan dat het terrein lang en breed is. Door efficiënte te bouwen hebben we budget overgehouden. Daarmee is de gemeente Apeldoorn uitgedaagd. Wij konden hierdoor binnen budget een groot dak aanbieden op kolommen. De gemeente zou dit dak kunnen gebruiken om haar duurzaamheids ambitie waar te maken door dit vol te leggen met zonnepanelen. Kroon op het werk…een energie opwekkend dak!
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-HN-werkgebouw-noord-1600-x-800-px-01-700x325-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-12-1280x720-c-default.jpg)
Ambitie.
Geen winnend plan, zonder een gezonde en reële hoge dosis ambitie. In een dierbare samenwerking met Michel Richter en zijn team hebben wij getracht de kernwaarden van en voor de gemeente Apeldoorn zichtbaar te maken in een functioneel en visueel goed doordacht plan. De opgave voor het gebouw was te klein qua schaal om een duidelijk statement te maken. Door budget evenwichtig in te zetten hebben we gebruik kunnen maken van de Zwitserse houten zoutsilo’s met het zonnepaneeldak om een duidelijk gebaar te maken langs het Apeldoorns kanaal. Het publiek is vol lof over de geslaagde uitstraling.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-19-1280x720-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COUMIES-werkgebouw-noord-1600-x-800-px-01-1280x720-c-default.jpg)
Alles onder één dak.
Door functies te stapelen is er ruimte ontstaan om te parkeren, te stallen, producten op te slaan en voertuigen te onderhouden. Je bouwt effectiever en efficiënter. Beiden in het belang van de opdrachtgever en diens portemonnee. De gevraagde functionaliteit is hiermee fors verhoogd.In de kelder zijn de werkplaats, kleedruimten, server ruimten en sanitaire ruimten ondergebracht. Op de half verhoogde begane grondvloer, immers de begane grond ligt een halve verdieping hoger, waardoor er beter overzicht is over het terrein, zijn de kantine met overdekt buitenterras, het zaadhok (…), sanitair, lift en verkeersruimten alsmede en ‘last but not least’ het kantoor van de werfbeheerder met overzicht over alles en iedereen die het ‘erf’ op komt en weg gaat.
De tweede verdieping bevat vooral kantoren in de vorm van een akoestisch gedempte kantoortuin met veel zicht en licht, aangevuld met een vergaderruimte en twee kleinere spreekkamers.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COUMIES-werkgebouw-noord-800-x-800-px-02-1280x1280-c-default.jpg)
Rondom zicht.
Een groot voordeel van een open plattegrondstructuur is dat je geen dragende wanden hebt en vrij bent om zelf te kiezen waar dichte wanden komen en wanden met glas. Door de warme zuid (-west)gevel te sluiten beperken we een te grote warme toetreding. De andere drie gevels zijn zicht en daglicht georiënteerd.
Hierdoor hebben de medewerkers op kantoor op de verdieping een duidelijk overzicht over alle handelingen op de werf. De begane grond, waar de kantine gesitueerd is, kan via effectieve IT-domotica toepassingen, omgetoverd worden naar presentatie zaal. Doordat we de glazen puien open kunnen zetten zijn kan op een heerlijke dag het terras erbij getrokken worden, waardoor de medewerkers heerlijk zowel binnen als buiten hun ‘lammetjes’ kunnen nuttigen.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-08-1280x720-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-09-1280x720-c-default.jpg)
Prefab Bouw.
Prefab bouw en ‘ruwbouw is afbouw’ vraagt om een terdege ontwerp en engineeringstraject voorafgaande aan de bouw. Vooraf nadenken en uitzoeken levert een project binnen het budget op. Geen onverwachte vervelende verrassingen in dekuitvoering. COURAGE streeft een hoog kwaliteitsniveau na, waarbij wij absoluut willen voor komen dat er gesproken wordt over ‘ dat zoekt de aannemer in de uitvoering maar uit’. Voor ons een absolute No-Go.
De kracht van prefab is snelheid, constante (hoge) kwaliteit en een efficiënt bouwproces.
De kracht van COURAGE is gave architectuur maken met kracht van prefab.
Dubbele pet.
Erg bijzonder was het vertrouwen van onze opdrachtgever te mogen genieten om naast als onafhankelijk adviseur van de opdrachtgever ook als engineerings- en tekenburo voor de bouwer Draisma uit Apeldoorn te mogen werken. Het argument voor de opdrachtgever was transparantie en efficiency. ‘Waarom een ander Tekenburo inschakelen, als de architecten zelf het beste weten wat gevraagd, bedoeld en uitgevoerd moeten worden.’
Dat noem ik een opdrachtgever met ballen, echte moed. het resultaat spreekt boekdelen dat dit vertrouwen niet beschaamd is en tot een goed resultaat geleid heeft.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-03-2-1280x720-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-1600-px-18-1280x1280-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-1600-px-21-1280x1280-c-default.jpg)
No guts, no glory.
Zonder een gezonde portie lef en lol met z’n allen wordt een project te serieus en nooit zo gaaf als dat je vrij met elkaar durft te denken en te spreken. Zoek het randje op, hangt er over heen, houdt elkaar met beide benen op de grond en ga ervoor!
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-05-1280x720-c-default.jpg)
Daar zou ik graag willen werken.
Wij worden als architecten altijd erg gelukkig als het moment daar is, wanneer je tijdens de bouw het gevoel krijgt ‘daar wil ik zelf wel werken’.
De omzetting van theorie naar de praktijk is altijd beproeving van ‘Proof of the pudding is in the eating’. Met andere woorden, klopt het idee in je hoofd in omzetting naar realiteit.
Als het moment dan daar is dat je ‘jaloers’ wordt op de opdrachtgever en diens toekomstige gebruikers van het pand weet je dat de opgave slaagt.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-800-px-02-1280x720-c-default.jpg)
Electrified.
COURAGE + MIES hebben stoutmoedig de gemeente Apeldoorn uitgedaagd. Door een dak van 70 x 25m te realiseren is er een enorm dakoppervlak gerealiseerd waar de Gemeente Apeldoorn in staat was hier een enorm potentieel aan electrische energie op te wekken. Hierdoor is het gebouw energie neutraal, maar dekt het surplus aan energie de behoefte van additionele bouwwerken in de omgeving.
Oud wethouder mark Sandmann toonde trots het behaalde resultaat.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-1600-px-22-1280x1280-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-COU-800x1600-02-560x1200-c-default.jpg)
Silo’s.
De twee houten zoutopslag Silo’s komen uit Zwitserland. De gemeente Apeldoorn heeft gekozen voor ‘proven technology’. Door voor deze Zwitserse expertise te kiezen kon er een zelfstandig subproject binnen het hoofdproject ontstaan. Door de engineering van beiden goed op elkaar af te stemmen zijn de twee silo’s als ‘lego-componenten’ door het dak heen gestoken.
Erg leuk om naast a.b.n. en lokaal dialect, ook Zwitsers te horen.
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-COURAGE-werkgebouw-noord-LC-1600-x-1600-px-16-1-1280x1280-c-default.jpg)
![](https://courage.nl//wp-content/uploads/1715-WS-werkgebouw-noord-800-x-1600-px-02-560x1200-c-default.jpg)
Pino.
‘The Eagle has landed’…en dan krijg je, nadat het gebouw klaar is, de vraag ‘we hebben nog een idee om het wapen van Apeldoorn, een Adelaar, aan de gevel te hangen’. In eerste instantie wil je dan enkel hard wegrennen, maar ‘dat doen we nie’ ‘.
In goed overleg hebben we een prachtige plek voor onze vogel gevonden, die nu liefkozend ‘Pino’ genoemd is.
Eerlijk is eerlijk, een juiste blikvanger voor dit geslaagde en markante overheidsgebouw.